Dự toán chi phí phần mềm theo chức năng: 6 bước tự làm
Hướng dẫn tự dự toán chi phí phần mềm theo chức năng: liệt kê tính năng, ước lượng công, cộng chi phí ẩn, dự phòng rủi ro, đối chiếu bằng công cụ tính giá.

Tóm tắt nhanh
Dự toán chi phí phần mềm là ước tính tổng tiền cần cho việc xây dựng và vận hành phần mềm trước khi ký hợp đồng. Cách làm thực tế là liệt kê chức năng, phân loại độ phức tạp, ước lượng ngày công, cộng chi phí thiết kế, kiểm thử, hạ tầng, bảo trì, thêm dự phòng rồi đối chiếu với báo giá.
- Dự toán theo chức năng chính xác hơn hỏi giá chung chung cho cả phần mềm
- Chi phí lập trình chỉ là một phần; còn thiết kế, kiểm thử, quản lý dự án, hạ tầng
- Luôn cộng chi phí vận hành năm đầu: máy chủ, bảo trì, dịch vụ bên thứ ba
- Thêm khoản dự phòng cho thay đổi phạm vi và rủi ro
- Tách bản đầu tiên (MVP) và các giai đoạn sau để kiểm soát ngân sách
Mục lục bài viết
- Dự toán chi phí phần mềm gồm những phần nào?
- Bước 1: Liệt kê chức năng theo từng nhóm người dùng
- Bước 2: Phân loại độ phức tạp và ưu tiên
- Bước 3: Ước lượng ngày công cho từng chức năng
- Bước 4: Cộng chi phí ngoài lập trình
- Bước 5: Thêm dự phòng rủi ro và chia giai đoạn
- Bước 6: Đối chiếu bằng công cụ tính giá và báo giá thực tế
- Sai lầm thường gặp khi dự toán
- Tóm tắt và bước tiếp theo
- Câu hỏi thường gặp
"Làm một phần mềm quản lý hết bao nhiêu tiền?" là câu hỏi khó trả lời bằng một con số, giống như hỏi "xây một căn nhà hết bao nhiêu". Câu trả lời phụ thuộc vào bạn cần những chức năng gì, phức tạp đến đâu và vận hành thế nào. Bài này hướng dẫn bạn tự dự toán chi phí phần mềm theo chức năng trong 6 bước, có ví dụ minh hoạ bằng số liệu giả định, để bạn chủ động ngân sách và so sánh báo giá tỉnh táo hơn.
Dự toán chi phí phần mềm gồm những phần nào?
Một bản dự toán đầy đủ gồm chi phí xây dựng (một lần) và chi phí vận hành (định kỳ). Nhiều doanh nghiệp chỉ tính phần lập trình nên bị "vượt ngân sách" khi đi vào vận hành.

Bài chi phí làm phần mềm phân tích kỹ các yếu tố khiến giá tăng hoặc giảm. Ở đây chúng ta tập trung vào cách tự tính.
Bước 1: Liệt kê chức năng theo từng nhóm người dùng
Danh sách chức năng là nền móng của dự toán. Càng chi tiết, con số càng sát thực tế.
Cách làm: với mỗi nhóm người dùng, viết ra những việc họ cần làm trên phần mềm, mỗi việc một dòng. Ví dụ cho phần mềm quản lý đơn hàng của một xưởng nội thất hư cấu tên Gỗ Lam:
- Nhân viên kinh doanh: tạo báo giá, chuyển báo giá thành đơn hàng, xem tiến độ đơn.
- Xưởng sản xuất: nhận lệnh sản xuất, cập nhật trạng thái, báo hoàn thành.
- Kế toán: ghi nhận thanh toán, theo dõi công nợ, xuất báo cáo.
- Giám đốc: xem dashboard doanh thu, đơn trễ hạn, phê duyệt giảm giá.
- Hệ thống: đăng nhập, phân quyền, thông báo Zalo, nhật ký thao tác.
Nếu bạn đã có tài liệu yêu cầu phần mềm, hãy lấy danh sách chức năng từ đó. Nếu chưa, bước này cũng chính là bản nháp đầu tiên của tài liệu yêu cầu.
Bước 2: Phân loại độ phức tạp và ưu tiên
Không phải chức năng nào cũng tốn công như nhau. Phân loại giúp bạn ước lượng nhanh và biết nên cắt gì khi vượt ngân sách.
Gợi ý phân loại độ phức tạp:
- Đơn giản: màn hình danh sách – thêm – sửa – xoá thông thường, ít quy tắc nghiệp vụ.
- Trung bình: có quy tắc tính toán, trạng thái, phê duyệt, lọc và báo cáo cơ bản.
- Phức tạp: tích hợp bên thứ ba (thanh toán, hoá đơn điện tử, vận chuyển), đồng bộ thời gian thực, báo cáo nhiều chiều, xử lý dữ liệu lớn.
Đồng thời, đánh dấu ưu tiên theo ba mức: phải có (thiếu thì không dùng được), nên có (tăng hiệu quả rõ rệt), để sau. Nhóm "phải có" chính là phạm vi của phiên bản đầu tiên, theo tinh thần trong bài cách làm MVP.
Bước 3: Ước lượng ngày công cho từng chức năng
Chi phí phát triển phần mềm chủ yếu là công của con người, nên quy đổi chức năng ra ngày công là cách dự toán dễ hiểu nhất.
Quy trình:
- Gán số ngày công tham khảo cho mỗi mức độ phức tạp (bạn có thể hỏi một vài đơn vị phát triển để lấy khoảng hợp lý).
- Nhân với số chức năng ở từng mức.
- Cộng thêm phần công cho thiết kế giao diện, kiểm thử và quản lý dự án, thường tính theo tỷ lệ của phần lập trình.
- Nhân tổng ngày công với đơn giá ngày công tham khảo trên thị trường.
Ví dụ minh hoạ với số liệu hoàn toàn giả định, chỉ để bạn thấy cách tính:
| Hạng mục | Số lượng | Công / mục (giả định) | Tổng công |
|---|---|---|---|
| Chức năng đơn giản | 12 | 1,5 ngày | 18 ngày |
| Chức năng trung bình | 8 | 4 ngày | 32 ngày |
| Chức năng phức tạp | 2 | 10 ngày | 20 ngày |
| Cộng lập trình | 70 ngày | ||
| Thiết kế UX/UI (giả định 15%) | 10,5 ngày | ||
| Kiểm thử (giả định 20%) | 14 ngày | ||
| Quản lý dự án (giả định 10%) | 7 ngày | ||
| Tổng công | 101,5 ngày |
Giả sử đơn giá là X đồng/ngày công, chi phí xây dựng ước tính khoảng 101,5 × X. Các tỷ lệ và con số trên chỉ để minh hoạ; mỗi đơn vị có cách tính và đơn giá khác nhau.
Bước 4: Cộng chi phí ngoài lập trình
Chi phí ngoài lập trình thường bị quên nhưng lặp lại mỗi năm. Hãy liệt kê đủ để tính được tổng chi phí sở hữu năm đầu.
Checklist các khoản thường gặp:
- Máy chủ, cloud hoặc hosting (theo tháng hoặc năm)
- Tên miền, chứng chỉ SSL nếu không miễn phí
- Dịch vụ bên thứ ba: SMS, email giao dịch, tin Zalo ZNS, bản đồ, lưu trữ tệp
- Phí tài khoản nhà phát triển trên Google Play và App Store nếu có ứng dụng di động
- Phí nhà cung cấp hoá đơn điện tử, cổng thanh toán (thường tính theo giao dịch)
- Chuyển dữ liệu cũ sang phần mềm mới
- Đào tạo người dùng
- Hợp đồng bảo trì sau thời gian bảo hành

Bước 5: Thêm dự phòng rủi ro và chia giai đoạn
Dự án phần mềm hầu như luôn có thay đổi khi người dùng bắt đầu dùng thử. Khoản dự phòng giúp bạn xử lý thay đổi mà không phải dừng dự án.
- Dự phòng thay đổi phạm vi: nhiều doanh nghiệp để khoảng 10–20% với yêu cầu rõ ràng, cao hơn khi yêu cầu còn mơ hồ. Đây là thói quen tham khảo, không phải quy chuẩn.
- Rủi ro tích hợp: nếu phụ thuộc vào API của bên thứ ba, hãy dự phòng thêm vì tài liệu và môi trường thử của họ có thể không như mong đợi.
- Chia giai đoạn: tách ngân sách thành giai đoạn 1 (nhóm "phải có") và các giai đoạn sau. Bạn chỉ cam kết giai đoạn 1, các giai đoạn sau quyết định dựa trên hiệu quả thực tế.
Khi đã có dự toán theo giai đoạn, bạn có cơ sở để thoả thuận điều khoản thanh toán theo mốc trong hợp đồng phát triển phần mềm.
Bước 6: Đối chiếu bằng công cụ tính giá và báo giá thực tế
Dự toán tự làm cần được kiểm tra chéo với dữ liệu bên ngoài. Có hai nguồn đối chiếu hữu ích.
- Công cụ tính giá online: ULI có trang tính giá phần mềm online, bạn chọn loại sản phẩm và tính năng, sau khi nhập số Zalo sẽ thấy khoảng chi phí tham khảo. Đây là cách nhanh để biết dự toán của bạn đang thấp hay cao bất thường.
- Báo giá chi tiết từ 2–3 đơn vị: gửi cùng một danh sách chức năng để so sánh công bằng. Yêu cầu báo giá tách theo hạng mục, ghi rõ bảo hành, quyền sở hữu mã nguồn và chi phí vận hành.
Khi so sánh, đừng chỉ nhìn tổng tiền. Hãy xem mỗi bên hiểu phạm vi giống bạn không, có kiểm thử và tài liệu không, có hỗ trợ sau bàn giao không. Một báo giá thấp hơn nhiều so với dự toán của bạn thường là dấu hiệu thiếu hạng mục.
Sai lầm thường gặp khi dự toán
Phần lớn dự toán sai lệch vì thiếu hạng mục chứ không phải vì đơn giá. Bảng dưới đây giúp bạn tự kiểm tra.
| Sai lầm | Hệ quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Chỉ tính chi phí lập trình | Thiếu tiền cho thiết kế, kiểm thử | Cộng đủ các hạng mục ở Bước 3 |
| Bỏ qua chi phí vận hành | Bất ngờ với hoá đơn hằng tháng | Lập bảng chi phí năm đầu |
| Gom mọi tính năng vào bản đầu | Ngân sách và thời gian phình to | Chia giai đoạn, làm MVP trước |
| Không có dự phòng | Dừng dự án khi có thay đổi | Dành sẵn khoản dự phòng |
| So báo giá khác phạm vi | Chọn sai đối tác | Dùng chung một danh sách chức năng |
Tóm tắt và bước tiếp theo
Dự toán chi phí phần mềm gồm 6 bước: liệt kê chức năng, phân loại độ phức tạp, ước lượng ngày công, cộng chi phí ngoài lập trình, thêm dự phòng và chia giai đoạn, rồi đối chiếu với công cụ tính giá và báo giá thực tế. Kết quả là một khoảng ngân sách có cơ sở, không phải con số đoán mò.
Bạn có thể bắt đầu ngay bằng công cụ tính giá ở Bước 6 để có con số tham khảo. Khi cần báo giá chính xác theo yêu cầu cụ thể, ULI – công ty làm phần mềm theo yêu cầu sẽ khảo sát và báo giá chi tiết từng hạng mục; hãy liên hệ ULI để trao đổi.
Câu hỏi thường gặp
Tự dự toán chi phí phần mềm có chính xác không?
Dự toán tự làm cho bạn một khoảng ngân sách hợp lý để lên kế hoạch và so sánh báo giá, không thay thế báo giá chính thức. Độ chính xác tăng dần khi yêu cầu được mô tả chi tiết hơn.
Nên cộng bao nhiêu phần trăm dự phòng?
Không có con số chung cho mọi dự án. Nhiều doanh nghiệp dự phòng khoảng 10–20% cho dự án có yêu cầu rõ ràng và nhiều hơn khi yêu cầu còn mơ hồ hoặc có tích hợp phức tạp.
Chi phí vận hành hằng năm gồm những gì?
Thường gồm máy chủ hoặc cloud, tên miền, chứng chỉ, dịch vụ bên thứ ba như SMS, email, bản đồ, phí tài khoản cửa hàng ứng dụng, và hợp đồng bảo trì, sửa lỗi, cập nhật.
Vì sao báo giá giữa các công ty chênh lệch lớn?
Do khác nhau về phạm vi hiểu được, chất lượng thiết kế, mức kiểm thử, công nghệ, bảo hành và quyền sở hữu mã nguồn. Hãy so sánh trên cùng một danh sách chức năng chi tiết.
Có cách nào ước tính nhanh trước khi liên hệ công ty phần mềm?
Có. Bạn có thể dùng trang tính giá online của ULI tại uli.vin/tinhgia, chọn loại phần mềm và tính năng để xem khoảng chi phí tham khảo sau khi nhập số Zalo.
Biên soạn bởi đội phát triển phần mềm, thiết kế website và SEO của ULI – công ty phần mềm (uli.vn). Nội dung được rà soát và cập nhật định kỳ.





