Bỏ qua tới nội dung
Kiến thức

Phần mềm quản lý kho: nhập xuất tồn, mã vạch, lô và kiểm kê

Phần mềm quản lý kho giúp kiểm soát nhập – xuất – tồn, mã vạch, lô và hạn dùng, vị trí kệ, kiểm kê. Tìm hiểu tính năng cần có và cách chọn phù hợp quy mô kho.

Bởi Đội ngũ ULI· Đăng · Cập nhật · 10 phút đọc
Phần mềm quản lý kho: nhập xuất tồn, mã vạch, lô và kiểm kê

Tóm tắt nhanh

Phần mềm quản lý kho là hệ thống ghi nhận mọi biến động hàng hoá: nhập, xuất, chuyển kho, trả hàng, để biết chính xác tồn kho theo từng mã, lô, hạn dùng và vị trí. Kết hợp mã vạch và kiểm kê định kỳ, phần mềm giúp giảm thất thoát, tránh hết hàng hoặc tồn đọng và hỗ trợ xuất hàng đúng nguyên tắc FIFO hoặc FEFO.

  • Mọi biến động kho phải đi qua chứng từ: phiếu nhập, phiếu xuất, phiếu chuyển, phiếu kiểm kê
  • Mã vạch giúp nhập liệu nhanh và giảm nhầm lẫn khi soạn hàng
  • Hàng có hạn dùng cần quản lý theo lô và xuất theo nguyên tắc hết hạn trước xuất trước (FEFO)
  • Kiểm kê định kỳ và kiểm kê vòng giúp phát hiện chênh lệch sớm
  • Phần mềm kho nên kết nối với bán hàng và mua hàng để tồn kho cập nhật tự động
Mục lục bài viết

Hỏi thủ kho "còn bao nhiêu thùng mã A?", nếu câu trả lời là "để em ra đếm" thì kho của bạn đang vận hành dựa vào trí nhớ và may mắn. Khi số mã hàng tăng lên vài trăm, có thêm kho thứ hai, hàng có hạn dùng, việc quản lý bằng sổ sách hay Excel sẽ sinh ra chênh lệch, thất thoát và quyết định nhập hàng sai. Bài viết giải thích phần mềm quản lý kho làm được gì, những tính năng nào thật sự cần, và làm sao để triển khai mà không làm rối hoạt động kho đang chạy.

Phần mềm quản lý kho là gì?

Phần mềm quản lý kho là hệ thống theo dõi toàn bộ hàng hoá ra vào kho thông qua chứng từ, từ đó cho biết tồn kho chính xác theo mã hàng, lô, hạn dùng và vị trí tại mọi thời điểm. Trong tiếng Anh, các hệ thống chuyên sâu thường được gọi là WMS (Warehouse Management System).

Nguyên tắc cốt lõi rất đơn giản: không có chứng từ thì không có biến động kho. Mỗi lần hàng vào kho phải có phiếu nhập, mỗi lần hàng ra phải có phiếu xuất, mỗi lần chuyển giữa các kho phải có phiếu chuyển. Phần mềm cộng trừ tự động dựa trên các phiếu này, lưu lại ai lập, ai duyệt, lúc nào. Khi có chênh lệch, bạn truy được nguồn gốc thay vì chỉ biết "bị thiếu".

Luồng nghiệp vụ nhập – xuất – tồn

Mọi phần mềm quản lý kho đều xoay quanh vòng nghiệp vụ: nhận hàng, cất hàng, lưu trữ, soạn hàng, xuất hàng và kiểm kê. Hiểu vòng này giúp bạn biết cần phần mềm hỗ trợ đến đâu.

Sơ đồ các bước nghiệp vụ trong phần mềm quản lý kho: nhận hàng, cất hàng, lưu trữ, soạn hàng, xuất hàng, kiểm kê
Vòng nghiệp vụ trong phần mềm quản lý kho

Với cửa hàng nhỏ, nhiều bước có thể gộp lại: nhận hàng và cất hàng là một, soạn hàng và xuất hàng diễn ra ngay khi bán. Với kho phân phối, mỗi bước có thể là một bộ phận riêng với quy trình chặt chẽ.

Những tính năng cần có trong phần mềm quản lý kho

Ngoài nhập – xuất – tồn cơ bản, các tính năng tạo khác biệt là mã vạch, quản lý lô và hạn dùng, vị trí lưu trữ, đa kho và kiểm kê. Bảng dưới giúp bạn xác định mức cần thiết theo đặc điểm hàng hoá.

Tính năngGiải quyết vấn đề gìCần thiết khi
Danh mục hàng hoá, đơn vị tính quy đổiNhập thùng, bán lẻ từng hộp mà tồn vẫn khớpHàng có nhiều đơn vị (thùng, hộp, cái)
Mã vạch / mã QRNhập liệu nhanh, giảm nhầm mã khi soạn hàngTừ vài chục mã hàng trở lên
Quản lý lô, hạn dùngTruy xuất lô, xuất theo FEFO, cảnh báo cận dateThực phẩm, dược, mỹ phẩm, hoá chất
Số serial / IMEITheo dõi từng sản phẩm, bảo hànhĐiện tử, thiết bị, máy móc
Vị trí kệ, ôTìm hàng nhanh, soạn hàng theo lộ trìnhKho rộng, nhiều nhân viên soạn hàng
Đa kho, chuyển khoBiết tồn từng điểm, điều chuyển có chứng từNhiều chi nhánh hoặc kho tổng – kho lẻ
Định mức tồn tối thiểuCảnh báo đặt hàng trước khi hếtHàng bán đều, thời gian nhập dài
Kiểm kê trên điện thoạiĐếm và quét tại chỗ, tự so chênh lệchMọi kho có kiểm kê định kỳ

FIFO hay FEFO: xuất hàng theo nguyên tắc nào?

FIFO (nhập trước xuất trước) phù hợp hàng không có hạn dùng hoặc hạn rất dài; FEFO (hết hạn trước xuất trước) phù hợp hàng có hạn dùng. Phần mềm tốt sẽ tự gợi ý lô cần xuất theo nguyên tắc bạn chọn.

Bảng so sánh nguyên tắc xuất kho FIFO và FEFO trong phần mềm quản lý kho về căn cứ chọn lô, ngành phù hợp và dữ liệu cần có
So sánh nguyên tắc xuất kho FIFO và FEFO

Lưu ý rằng nguyên tắc xuất kho vật lý khác với phương pháp tính giá vốn trong kế toán. Phương pháp tính giá xuất kho để hạch toán nên được thống nhất với kế toán theo quy định hiện hành, phần mềm chỉ cần hỗ trợ đúng phương pháp đã chọn.

Mã vạch: bắt đầu thế nào cho đơn giản?

Hãy dùng mã vạch có sẵn của nhà sản xuất nếu có, và tự in mã nội bộ cho hàng chưa có mã. Đây là bước đơn giản nhưng giảm sai sót rõ rệt khi nhập và soạn hàng.

Với kho nhỏ, điện thoại có camera và ứng dụng di động của phần mềm kho đã đủ để quét. Khi số lượt quét mỗi ngày lớn, máy quét cầm tay hoặc thiết bị di động chuyên dụng giúp thao tác nhanh và bền hơn. Một máy in tem nhãn giúp bạn in mã cho hàng nhập về chưa có mã, hoặc tem vị trí dán trên kệ. Điều quan trọng là quy ước rõ: mỗi mã vạch ứng với đúng một mã hàng và một đơn vị tính, tránh trường hợp mã của thùng và mã của hộp bị nhập lẫn.

Kiểm kê kho với phần mềm

Kiểm kê là bước kiểm tra sức khoẻ của toàn bộ hệ thống kho: phần mềm chỉ đúng khi số liệu trên phần mềm khớp với hàng thực tế. Có hai cách phổ biến là kiểm kê toàn bộ định kỳ và kiểm kê vòng (đếm luân phiên từng nhóm hàng).

Kiểm kê toàn bộ thường phải tạm dừng xuất nhập, nên được thực hiện theo tháng, quý hoặc cuối năm. Kiểm kê vòng nhẹ nhàng hơn: mỗi tuần đếm một nhóm, ưu tiên hàng giá trị cao hoặc hay chênh lệch, nhờ đó phát hiện sai sót sớm mà không làm gián đoạn hoạt động.

  • Chốt số liệu trên phần mềm tại thời điểm bắt đầu đếm
  • Tạm dừng hoặc ghi nhận riêng các phiếu phát sinh trong lúc đếm
  • Đếm theo vị trí kệ, quét mã thay vì đọc tên hàng
  • Đếm lại những dòng chênh lệch bằng người thứ hai
  • Ghi nguyên nhân chênh lệch (nhập sai, xuất thiếu phiếu, hư hỏng, mất mát)
  • Điều chỉnh tồn bằng phiếu kiểm kê có người phê duyệt

Kết nối phần mềm kho với bán hàng và mua hàng

Phần mềm kho phát huy hiệu quả cao nhất khi kết nối với bán hàng, mua hàng và kế toán, để tồn kho thay đổi tự động theo từng giao dịch. Nếu kho là một hệ thống riêng, nhân viên lại phải nhập lại đơn bán và đơn mua, tạo ra độ trễ và sai lệch.

Sơ đồ luồng dữ liệu phần mềm quản lý kho kết nối mua hàng, kho, bán hàng và kế toán để cập nhật tồn kho tự động
Kết nối phần mềm kho với các bộ phận

Với doanh nghiệp bán lẻ, phần kho thường nằm trong phần mềm quản lý bán hàng. Với doanh nghiệp sản xuất hoặc phân phối có nhiều phòng ban, kho thường là một phân hệ của hệ thống lớn hơn như ERP; bài ERP là gì giải thích cách các phân hệ liên kết với nhau.

Triển khai phần mềm kho: chú ý dữ liệu đầu kỳ

Bước dễ sai nhất khi triển khai là nhập tồn đầu kỳ: nếu số đầu sai, mọi báo cáo sau đó đều sai. Vì vậy, nên kết hợp chuyển đổi phần mềm với một đợt kiểm kê toàn bộ.

Trình tự thường gặp: chuẩn hoá danh mục hàng (mã, tên, đơn vị tính, quy đổi), gắn mã vạch, kiểm kê thực tế, nhập tồn đầu kỳ theo lô và vị trí, chạy thử song song một thời gian ngắn, rồi chính thức chuyển. Hướng dẫn chuyển dữ liệu sang phần mềm mới mô tả chi tiết cách làm sạch và ánh xạ dữ liệu cũ.

Ví dụ: công ty phân phối thực phẩm "Đồng Xanh" (tên hư cấu) chuyển từ Excel sang phần mềm kho. Họ dành một cuối tuần để kiểm kê, dán tem vị trí cho từng kệ, nhập tồn theo lô kèm hạn dùng. Sau đó, mỗi sáng phần mềm hiển thị danh sách lô cận hạn để bộ phận bán hàng ưu tiên đẩy, thay vì phát hiện khi hàng đã quá hạn.

Kết luận

Phần mềm quản lý kho giúp bạn trả lời chính xác câu hỏi "còn bao nhiêu, ở đâu, lô nào" mà không cần chạy ra đếm. Hiệu quả của nó đến từ kỷ luật chứng từ, mã vạch, dữ liệu đầu kỳ chính xác và kiểm kê đều đặn, nhiều hơn là từ số lượng tính năng.

Nếu kho của bạn có đặc thù riêng như nhiều đơn vị quy đổi, quản lý lô, serial hoặc cần kết nối với hệ thống bán hàng hiện có, ULI – công ty phần mềm có thể xây dựng giải pháp phù hợp với quy trình thực tế. Hãy liên hệ ULI để được tư vấn.

Câu hỏi thường gặp

Phần mềm quản lý kho khác Excel thế nào?

Excel phụ thuộc người nhập và dễ sai khi nhiều người cùng sửa. Phần mềm kho ghi nhận theo chứng từ, tự tính tồn, lưu lịch sử ai làm gì, hỗ trợ mã vạch và cảnh báo khi hàng sắp hết hoặc sắp hết hạn.

FIFO và FEFO khác nhau thế nào?

FIFO là nhập trước xuất trước, ưu tiên lô nhập sớm nhất. FEFO là hết hạn trước xuất trước, ưu tiên lô có hạn dùng gần nhất. Với thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm, FEFO thường phù hợp hơn.

Có cần máy quét mã vạch chuyên dụng không?

Không bắt buộc với kho nhỏ, vì nhiều phần mềm cho phép quét bằng camera điện thoại. Với kho lớn, tần suất quét cao, máy quét chuyên dụng nhanh và bền hơn.

Bao lâu nên kiểm kê kho một lần?

Tuỳ ngành và giá trị hàng. Nhiều doanh nghiệp kiểm kê toàn bộ theo tháng, quý hoặc năm, kết hợp kiểm kê vòng hằng tuần cho nhóm hàng giá trị cao hoặc hay chênh lệch.

Phần mềm kho có quản lý được nhiều kho không?

Phần lớn phần mềm kho hiện nay hỗ trợ nhiều kho hoặc chi nhánh, có phiếu chuyển kho giữa các điểm và báo cáo tồn theo từng kho lẫn tổng hợp.

Đội ngũ ULI

Biên soạn bởi đội phát triển phần mềm, thiết kế website và SEO của ULI – công ty phần mềm (uli.vn). Nội dung được rà soát và cập nhật định kỳ.

Bài viết liên quan

Mẫu website gợi ý

Tất cả mẫu →

Cần một website chuẩn SEO & GEO cho doanh nghiệp?

Chọn một mẫu trong kho giao diện, ULI tuỳ biến theo thương hiệu, tối ưu tốc độ, schema, sitemap, llms.txt và bàn giao trọn gói.