Bỏ qua tới nội dung
Hướng dẫn

Số hoá quy trình doanh nghiệp: 6 bước và nên bắt đầu từ đâu

Hướng dẫn số hoá quy trình doanh nghiệp theo 6 bước: liệt kê quy trình, chọn quy trình làm trước, vẽ sơ đồ, thiết kế lại, chọn công cụ, chạy thử và đo lường.

Bởi Đội ngũ ULI· Đăng · Cập nhật · 9 phút đọc
Số hoá quy trình doanh nghiệp: 6 bước và nên bắt đầu từ đâu

Tóm tắt nhanh

Số hoá quy trình doanh nghiệp là chuyển các bước công việc đang làm bằng giấy, Excel rời rạc, tin nhắn sang phần mềm có dữ liệu tập trung và theo dõi được. Cách làm gồm: liệt kê quy trình, chọn quy trình làm trước theo mức đau và mức dễ, vẽ quy trình hiện tại, thiết kế lại, chọn công cụ chạy thử, rồi vận hành và đo lường.

  • Số hoá không phải chụp giấy tờ, mà là đưa quy trình và dữ liệu lên phần mềm
  • Chọn quy trình làm trước theo hai tiêu chí: gây vướng nhiều và dễ triển khai
  • Vẽ quy trình hiện tại trước khi thiết kế lại để thấy bước thừa, điểm nghẽn
  • Thiết kế lại quy trình, đừng bê nguyên cách làm giấy tờ lên phần mềm
  • Chạy thử nhỏ, đo lường trước và sau rồi mới mở rộng
Mục lục bài viết

"Chuyển đổi số" nghe lớn lao, nhưng với phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ, điểm bắt đầu thực tế là một việc cụ thể hơn nhiều: đưa từng quy trình đang chạy bằng giấy tờ, Excel và tin nhắn lên phần mềm. Số hoá quy trình doanh nghiệp đúng cách giúp giảm thời gian chờ, bớt sai sót và cho lãnh đạo nhìn thấy công việc đang diễn ra thế nào. Bài này hướng dẫn 6 bước, đặc biệt là cách chọn quy trình nào nên làm trước.

Số hoá quy trình doanh nghiệp là gì?

Số hoá quy trình là chuyển các bước công việc sang phần mềm, nơi dữ liệu được lưu tập trung, mỗi bước có người chịu trách nhiệm và trạng thái được theo dõi. Đây không chỉ là việc scan giấy tờ thành file PDF.

So sánh nhanh một quy trình đề xuất mua hàng trước và sau khi số hoá:

Tiêu chíCách làm thủ côngSau khi số hoá
Tạo đề xuấtViết giấy hoặc nhắn tinĐiền biểu mẫu trên phần mềm
DuyệtChờ gặp trực tiếp trưởng phòng, giám đốcNhận thông báo, duyệt trên điện thoại
Theo dõi trạng tháiHỏi lại từng ngườiXem trạng thái ngay trên hệ thống
Lưu trữKẹp hồ sơ, dễ thất lạcTìm lại theo ngày, người, nhà cung cấp
Báo cáoTổng hợp tay cuối thángCó sẵn theo thời gian thực

Số hoá quy trình là một mảnh ghép quan trọng của chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ, và là điều kiện để sau này tự động hoá quy trình được.

Sơ đồ 6 bước số hoá quy trình doanh nghiệp: liệt kê, chọn quy trình trước, vẽ hiện trạng, thiết kế lại, chạy thử và đo lường
6 bước số hoá quy trình doanh nghiệp

Bước 1: Liệt kê các quy trình đang có

Bạn cần một bức tranh tổng thể trước khi chọn điểm bắt đầu. Hãy dành một buổi với trưởng các bộ phận để liệt kê những quy trình chính đang vận hành.

Với mỗi quy trình, ghi ngắn gọn:

  • Tên quy trình và mục đích, ví dụ "bán hàng và giao hàng", "đề xuất và duyệt chi".
  • Bộ phận, người tham gia.
  • Tần suất: bao nhiêu lần mỗi ngày, mỗi tuần.
  • Công cụ đang dùng: giấy, Excel, nhóm chat, phần mềm.
  • Vấn đề hay gặp: chậm, thất lạc, sai số liệu, khó tra cứu.

Một doanh nghiệp thương mại cỡ vừa thường liệt kê được khoảng mười đến hai mươi quy trình. Đừng cố đầy đủ tuyệt đối; mục tiêu là đủ để so sánh và chọn.

Bước 2: Chọn quy trình số hoá trước

Quy trình nên số hoá trước là quy trình vừa gây vướng nhiều vừa dễ triển khai. Thắng lợi nhanh ở quy trình đầu tiên tạo niềm tin cho cả công ty.

Cách chấm điểm đơn giản: cho mỗi quy trình hai điểm từ 1 đến 5.

  • Mức gây vướng: tần suất cao, ảnh hưởng tiền hoặc khách hàng, hay sai sót, nhiều người phàn nàn.
  • Mức dễ triển khai: ít bộ phận tham gia, quy tắc rõ ràng, có sẵn phần mềm phù hợp, dữ liệu không quá phức tạp.

Cộng hai điểm lại và chọn 1–2 quy trình có tổng cao nhất. Những quy trình thường được chọn đầu tiên ở doanh nghiệp nhỏ gồm: tiếp nhận và chăm sóc khách hàng tiềm năng, đơn hàng và giao hàng, đề xuất mua hàng và duyệt chi, chấm công và nghỉ phép.

Bảng so sánh giúp chọn quy trình số hoá trước trong doanh nghiệp theo mức gây vướng và mức dễ triển khai
Chọn quy trình nào để số hoá trước

Nếu muốn xếp các quy trình vào một kế hoạch dài hơn, bài lộ trình chuyển đổi số gợi ý cách chia giai đoạn 6–12 tháng.

Bước 3: Vẽ quy trình hiện tại

Vẽ quy trình hiện tại giúp mọi người thấy cùng một bức tranh và lộ ra những bước thừa, chỗ chờ đợi. Bạn không cần ký hiệu chuyên nghiệp, giấy khổ lớn và bút dạ là đủ.

Cách làm gợi ý:

  1. Mời chính những người đang làm quy trình đó tham gia, không chỉ quản lý.
  2. Đi theo một trường hợp thật từ đầu đến cuối, ví dụ một đơn hàng cụ thể tuần trước.
  3. Ghi từng bước: ai làm, dùng giấy tờ hay công cụ gì, mất bao lâu, chờ ai.
  4. Đánh dấu các điểm đau: nhập lại dữ liệu nhiều lần, chờ duyệt lâu, hay sai, hay thất lạc.
  5. Ghi lại các tình huống ngoại lệ như huỷ, đổi, trả, thiếu hàng.

Thường chỉ sau buổi vẽ này, nhóm đã phát hiện vài bước có thể bỏ ngay mà không cần phần mềm.

Bước 4: Thiết kế quy trình mới trên phần mềm

Đừng bê nguyên cách làm giấy tờ lên phần mềm. Hãy tận dụng cơ hội để thiết kế lại cho gọn hơn, rồi mới quyết định phần mềm cần làm gì.

Khi thiết kế, hãy trả lời:

  • Bước nào bỏ được? Ví dụ không cần in đề xuất ra giấy để ký nữa.
  • Bước nào gộp được? Ví dụ nhân viên kho xác nhận xuất hàng luôn trên đơn thay vì lập phiếu riêng.
  • Dữ liệu nào cần thu thập? Chỉ những trường thật sự dùng cho quyết định hoặc báo cáo.
  • Ai duyệt, theo điều kiện gì? Ví dụ đề xuất dưới một mức tiền chỉ cần trưởng phòng duyệt.
  • Ai cần được thông báo, khi nào?
  • Bước nào có thể tự động? Ví dụ gửi email xác nhận, nhắc việc quá hạn.

Kết quả của bước này là sơ đồ quy trình mới và danh sách yêu cầu cho phần mềm, đủ để trao đổi với nhà cung cấp hoặc đơn vị phát triển.

Bước 5: Chọn công cụ và chạy thử

Công cụ phù hợp phụ thuộc vào độ phức tạp của quy trình và mức liên kết với các bộ phận khác. Dù chọn gì, hãy chạy thử nhỏ trước khi áp dụng toàn công ty.

Các lựa chọn thường gặp:

  • Biểu mẫu và bảng tính dùng chung: nhanh, rẻ, phù hợp quy trình đơn giản, ít người.
  • Phần mềm có sẵn cho từng nghiệp vụ như bán hàng, nhân sự, CRM.
  • Phần mềm làm theo yêu cầu khi quy trình đặc thù, nhiều bộ phận liên kết hoặc cần tích hợp. Bài phần mềm quản lý doanh nghiệp giúp bạn so sánh các loại phần mềm phổ biến.

Chạy thử với một nhóm nhỏ trong vài tuần, ghi lại góp ý, chỉnh quy trình và cấu hình trước khi mở rộng.

Bước 6: Vận hành, đo lường và mở rộng

Sau khi vận hành, hãy so sánh chỉ số trước và sau để biết số hoá có hiệu quả thật hay không. Kết quả đo được là lý do thuyết phục nhất để tiếp tục với các quy trình khác.

Chỉ số đơn giản nên đo cho từng quy trình:

  • Thời gian xử lý trung bình từ đầu đến cuối
  • Số lần sai sót hoặc phải làm lại
  • Số trường hợp bị thất lạc, quá hạn
  • Thời gian tổng hợp báo cáo
  • Mức hài lòng của người trực tiếp làm

Cách tính lợi ích và chi phí đơn giản có trong bài đo lường hiệu quả phần mềm.

Ví dụ, công ty xây dựng giả định Trường Thịnh chọn số hoá quy trình đề xuất vật tư từ công trường. Trước đây đề xuất đi qua tin nhắn và giấy, thường thất lạc và chờ duyệt nhiều ngày. Sau khi vẽ lại, họ bỏ bước in phiếu, cho chỉ huy trưởng tạo đề xuất trên điện thoại, giám đốc duyệt theo hạn mức và kế toán thấy ngay để đặt hàng. Sau thành công đó, họ tiếp tục số hoá quy trình nghiệm thu khối lượng.

Tóm tắt

Số hoá quy trình doanh nghiệp gồm 6 bước: liệt kê quy trình, chọn quy trình làm trước, vẽ hiện trạng, thiết kế lại, chọn công cụ và chạy thử, đo lường rồi mở rộng. Hãy bắt đầu từ quy trình vừa gây vướng nhiều vừa dễ làm, mời người trực tiếp làm tham gia, và đo kết quả để nhân rộng.

Khi quy trình của bạn cần phần mềm riêng để liên kết nhiều bộ phận, ULI – công ty phần mềm quản lý theo yêu cầu có thể cùng bạn khảo sát và thiết kế quy trình; hãy liên hệ ULI để bắt đầu.

Câu hỏi thường gặp

Số hoá quy trình khác chuyển đổi số thế nào?

Số hoá quy trình là đưa từng quy trình cụ thể lên phần mềm. Chuyển đổi số rộng hơn, bao gồm thay đổi cách vận hành, mô hình kinh doanh và văn hoá dựa trên dữ liệu. Số hoá quy trình là một phần quan trọng của chuyển đổi số.

Doanh nghiệp nhỏ nên số hoá quy trình nào trước?

Thường là quy trình lặp lại hằng ngày, liên quan đến tiền hoặc khách hàng, như bán hàng và đơn hàng, thu chi, đề xuất mua hàng và duyệt chi, chấm công nghỉ phép. Hãy chọn quy trình đang gây vướng nhiều nhất mà dễ làm.

Có cần làm phần mềm riêng để số hoá quy trình không?

Không nhất thiết. Nhiều quy trình có thể bắt đầu bằng phần mềm có sẵn hoặc công cụ biểu mẫu, bảng tính dùng chung. Phần mềm riêng phù hợp khi quy trình đặc thù, cần liên kết nhiều bộ phận hoặc cần tích hợp với hệ thống khác.

Làm sao để nhân viên chấp nhận quy trình mới?

Mời người trực tiếp làm tham gia vẽ và thiết kế lại quy trình, cho họ thấy việc của họ nhẹ hơn, đào tạo ngắn theo tình huống thật và để quản lý dùng dữ liệu trên phần mềm làm căn cứ.

Số hoá một quy trình mất bao lâu?

Tuỳ độ phức tạp. Một quy trình đơn giản như đề xuất nghỉ phép có thể xong trong vài tuần. Quy trình liên quan nhiều bộ phận và dữ liệu như bán hàng, kho, công nợ thường cần vài tháng gồm cả chạy thử.

Đội ngũ ULI

Biên soạn bởi đội phát triển phần mềm, thiết kế website và SEO của ULI – công ty phần mềm (uli.vn). Nội dung được rà soát và cập nhật định kỳ.

Bài viết liên quan

Mẫu website gợi ý

Tất cả mẫu →

Cần một website chuẩn SEO & GEO cho doanh nghiệp?

Chọn một mẫu trong kho giao diện, ULI tuỳ biến theo thương hiệu, tối ưu tốc độ, schema, sitemap, llms.txt và bàn giao trọn gói.